ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
452
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بجرم امعا كدشتست و بجكر رفته و لكن از قبل آماس جكر از جكر نتوانست كدشتن تا به بول بيرون امذى ، ازين « 1 » بازكشت از جكر و بدين جايهاى خالى كميان امعاست و ميان جكر و بوست شكم آنجا كرد آمذ بترشّح و علاج اين نوع استسقا صعب بوذ « 2 » . باز آنك از ضعف معده بوذ سبب وى يا آماسى بوذ كرم بجكر يا بسبرز يا ببوست شكم تا اين كيلوس را بكوهر ضباب آرذ ، يا اين « 3 » آماس كرم اندر معده بوذ يا حرارت معده ضعيف كشته بوذ نتوانذ غذا را بگوهر كيلوس بردن بكوهر ضبابى برذ ، و از همه بتر سوى « 4 » بختيشوع طبلى بوذ و سوى « 4 » يحيى بن ماسويه لحمى بوذ و بسوى استاذان « 5 » ( f . 361 ) زقى بتر كبا وى آب سرخ بوذ ، جنانك همىكويذ « 6 » : الاستسقا اذا كان معه الما حاميا فالرّجا قليل ، و من طبلى را علاج كردم « 7 » و لحمى را علاج كردم و لكن زقّى را نتوانستم علاج كردن و اكنون يكانيكان ياذ كنم « 8 » . و « 9 » آغاز از استسقا لحمى كنم كى از سردى جكر بوذ و « 9 » نشان وى آن بوذ كى « 10 » بلون بيمار « 10 » سبيد بوذ و لون بول سبيد و شكم نرم بوذ و بجمله هر سه گونه را شكم نرم بوذ و باى آماسيذه ، و علاج وى آن جيزها بوذ كى جكر را كرم كند جنانك ياذ كردم و بدان جيزها [ كى ] « 11 » ادرار كند و بول فرود آيذ بنيرو « 12 » جنانك « 13 » بابواب بيشين ياذ كردم « 13 » ، و اكر سبب « 14 »
--> ( 1 ) - ف : « ازين » ندارد ( 2 ) - ب ه : استسقا كه از ضعف معده بود ( 3 ) - ف : « اين » ندارد ( 4 ) - ف : بسوى ( 5 ) - « ب ه » و « م » : ما ( 6 ) - ب ه : قال بقراط ( 7 ) - ف : « علاج كردم » ندارد ( 8 ) - ب ه : فى الاستسقا ( 9 ) - ف : « و » ندارد ( 10 - 10 ) - ف : بيمار بلون ( 11 ) - از « ف » و « ب ه » و « م » افزوده شد ( 12 - 11 ) - در « ب ه » با علامت « لا - الى » مشخص شده و بجاى آن افزوده است : ادرار بول كند ( 13 - 13 ) - ف : ياذ كردم بابواب پيشين ( 14 ) - ب ه : علت